Veeam’den Hyper-V Server için ücretsiz RDP çözümü

19.12.2013 | 22:31 Çözümler , Haberler , Hyper-V 2 Yorum

Microsoft ve Vmware sanallaştırma ürünleri başta olmak üzere çeşitli BT sistemleri için veri koruma çözümleri üreten Veeam, kısa süre önce Hyper-V Server 2012 R2 için bir RDP Virtual Appliance çözümü duyurdu. Ücretsiz olarak dağıtmaya başladığı Veeam RDP Virtual Appliance sayesinde Hyper-V Server 2012 R2 sanallaştırma sunucularınız üzerindeki sanal makine konsollarına çok çeşitli uzak işletim sistemlerinden ve aygıtlardan erişim mümkün olabiliyor.

Aslına bakarsanız RDP Virtual Appliance büyük ar-ge ‘ler veya önemli bütçeler ile üretilmiş bir çözümden ziyade ekip içerisindeki çalışanlar tarafından uyarlanan (dikkat edin geliştirilen demiyorum) bir araç. Temel aldıkları bir proje ve esinlendikleri ürünler var ama yine de kendilerine teşekkür etmemek için hiçbir neden yok.

Hyper-V Server 2012 R2 Tam Olarak Nedir?

Son sürümleri dikkate aldığımızda Microsoft ‘un Hyper-V sanallaştırması, Hyper-V Server 2012 R2 ‘de dahil bugün üç farklı işletim sistemi parçasıyla beraber kullanılabiliyor. Bu üç farklı işletim sisteminde çalışabilen Hyper-V rolünü Server Hyper-V ve Client Hyper-V olmak üzere ayrıca ikiye ayırabiliriz.

Hyper-V Sürümleri

Windows Server 2012 R2 Hyper-V

Windows Server işletim sisteminin sanallaştırma rolü olarak gelir ve Hyper-V için konuşulan tüm özelliklere ve Server Hyper-V koduna sahiptir. Geniş ölçekli veri merkezlerinden en küçük yapılara kadar her yerde rahatlıkla çalışabilir. Üzerinde gelen Hyper-V rolü veya oluşturacağınız sanal makineler için herhangi bir ek ücret ödemeniz gerekmez ancak Hyper-V rolünü aktif ederken kullanacağınız Windows Server 2012 R2 işletim sistemini satın almış olmanız veya hazırda sahip olmanız gerekir. Windows Server 2012 R2 ‘nin Server with GUI veya Server Core kurulumlarıyla Hyper-V rolünü tüm yetenekleriyle kullanabilir, Standard ve Datacenter tercihinize göre platform üzerinde Windows işletim sistemlerinin sanal çalıştırma haklarına sahip olursunuz.

Sanal veya fiziksel olarak çalışan her Windows işletim sisteminin mutlaka bir lisansının olması gerektiğini unutmayın. Lisanslama konusunda daha fazla bilgi için Windows Server 2012 Sürümleri ve Lisanslama yazısını okuyabilirsiniz.

Hyper-V Server 2012 R2

Temelde bir Windows Server Core işletim sisteminin daha fazla kırpılmış ve yine grafik arabirimi olmayan halidir. Windows Server Core ‘da olduğu gibi sonradan GUI ekleme şansınız da yoktur. Bu yüzden genellikle uzak yönetim konsolları veya CMD.exe gibi, PowerShell gibi yerel komut satırı araçları ile yönetilir. Server Core ‘dan farklı olarak sadece ve sadece Hyper-V rolünü çalıştırabilir. Bu ürün ile çalışan Hyper-V, büyük biraderi Windows Server 2012 R2 Hyper-V ile özellik açısından aynıdır ve yine Server Hyper-V koduna sahiptir. Geniş ölçekte donanım atama, ikinci nesil sanal makineler, yük devretme, canlı aktarım, canlı kaynak düzenleme gibi yeni veya geçmişten gelen tüm teknik özellikleri eksiksiz olarak destekler. Üzerindeki Hyper-V rolünün ücretsiz gelmesi dışında Hyper-V ‘ye destek olan ve sunucu üzerine kurulan ana işletim sistemi parçası da ücretsizdir. Direkt indirip kurulum gerçekleştirilebilir. En önemli dezavantajı ise size herhangi bir ücretsiz sanal işletim sistemi kurma hakkı kazandırmaz. Üzerinde çalışan her sanal işletim sisteminin kendi lisansı olmalıdır. Daha çok Linux tabanlı işletim sistemlerini sanal olarak çalıştırmak, belirli VDI senaryoları, test ve geliştirme ortamları gibi yerlerde kullanılması tavsiye edilir ama gereken özen gösterildiği taktirde yüzlerce sanal makineyi barındıran ortamlara da adapte olabilir.

Windows 8.1 Client Hyper-V

Sadece Windows 8.1 ‘in 64bitlik Pro ve Enterprise sürümleriyle kullanılabilir. Son kullanıcılar, BT uzmanları veya yazılım geliştiriciler için tüketici ürünleri üzerinde birden fazla işletim sistemi çalıştırma şansı sunar. Server Hyper-V ‘den farklı olarak canlı aktarım, yük devretme, SR-IOV, RemoteFX gibi kurumsal özelliklere sahip değildir ancak birçok son kullanıcı sanallaştırma ihtiyacını karşılar ve benzerlerinden farklı olarak Type1 türünde sanallaştırma sunar. (aynı Server Hyper-V ‘de olduğu gibi.) Daha fazla bilgi için Client Hyper-V Nedir? konulu videoyu izleyebilirsiniz.

Mevcut Yönetim Araçları ve Yöntemleri

Bir Hyper-V Server 2012 R2 sunucusunu yönetmek için aynı Windows Server 2012 R2 Hyper-V ‘de olduğu gibi çeşitli yöntem ve araçlara sahipsiniz. Bunlardan bazıları platforma entegre olarak gelirken, bazı derinlemesine ve kapsamlı yönetim araçlarının ortama sonradan kurulması ve yapılandırılması gerekebilir.

Hyper-V Server için Yerel Yönetim Araçları

cmd.exe – Sunucu ve işletim sistemi seviyesindeki birçok yapılandırma ihtiyacını komut satırı tabanlı olarak yerine getirebilir.

sconfig.cmd – Hyper-V Server ile birlikte gelen ve ana sunucunun ağ ayarları, domain üyeliği, güncelleştirmelerin yüklenmesi gibi bazı ön tanımlı görevlerin başlatılmasını kolaylaştıran bir araçtır.

PowerShell – Windows Server 2012 R2 Hyper-V ile kullanılabilen tüm komut setleri aynen geçerlidir. Sanal makine oluşturma, Hyper-V ayarlarını yapılandırma ve ana sunucu işletim sistemi konfigürasyonu gibi birçok ihtiyacı karşılar. Hyper-V dışında işletim sistemine ait birçok komut setini de çalıştırabilir. Oldukça kapsamlıdır ve gerektiğinde rahatlıkla otomatikleştirilebilir.

Üçüncü parti araçlar – Bazı sunucu görevlerini ön tarafta basit bir grafik arabirimine bağlayan, genelde PowerShell arka planlı araçlardır.

Hyper-V Server için Uzaktan Yönetim Araçları

RDP – Standart RDP protokolünü destekleyen bir uzak sistemden Hyper-V Server 2012 R2 sunucusunda oturum açabilirsiniz. Bu noktadan sonra kullanabileceğiniz araçlar bir önceki bölümdekilerle aynı. cmd.exe, yerel PowerShell, sconfig.cmd ve varsa üçüncü parti uygulamalar.

Uzak PowerShell – Yerel olarak gerçekleştirilebilen birçok işi uzaktan PowerShell kullanarak yine gerçekleştirmek mümkün.

Hyper-V Manager – Hyper-V platformunun GUI tabanlı kurulumlarında yerleşik ve hazır olarak gelen grafik arabirimi destekli temel yönetim aracıdır. Hyper-V Server GUI destekli olmadığı için üzerinde yer almaz ancak RSAT (Remote Server Administrative Tools) ile diğer uzak ve GUI destekli Windows işletim sistemlerine yüklenebilir. Hyper-V ayarlarını yapılandırma, yeni ve boş sanal makine oluşturma, sanal işletim sistemi kurulumu için sanal makine konsoluna bağlanma (burası önemli), sanal makineleri taşıma, başlatma ve durdurma gibi birçok görevi gerçekleştirebilir.

Failover Cluster Management Console – Eğer Hyper-V Server 2012 R2 ‘niz bir Windows Failover Cluster üyesi ise, uzak Failover Cluster yönetim konsoluyla (Hyper-V Manager destekli olarak) yönetim gerçekleştirilebilir.

Virtual Machine Manager – Microsoft System Center grubunun kapsamlı sanal ortam ve bulut yönetimi sağlayan çözümüdür. Hyper-V, ESX, Xen Server gibi çeşitli markaları ve sanal makineleri aynı çatı altında yönetebilen Virtual Machine Manager, Windows Server 2012 R2 Hyper-V ile birlikte Hyper-V Server 2012 R2 sunucuları da yönetebilir. Tercihe bağlı olarak kurulan bir araçtır ve genelde büyük ölçekli yapılarda ihtiyaç duyulur.

Uygulama Sanallaştırma – RemoteAPP gibi, App-V gibi çeşitli yöntemlerle araçları yayımlayarak erişimi kolaylaştırmak mümkün. (Ayrıca lisans gerektirir.)

Uzak üçüncü parti araçlar – Çeşitli iş ortaklarının hazırladığı araçlar.

Hyper-V ekosisteminde en basit yapılandırma değişikliğinden tutun da en kapsamlı ihtiyaçlara kadar yanıt verebilen oldukça fazla araca sahipsiniz.

Peki Veem RDP Virtual Appliance tam olarak nereyi dolduruyor?

Eğer ortamınızda sanal makine şablonları kullanacak bir yapıya sahip değilseniz yeni bir sanal makine oluşturduktan sonra içine bir de sanal işletim sistemi kurmanız gerekir. Hyper-V Server 2012 R2 üzerinde yerel olarak mesela PowerShell ile bir sanal makine oluşturup, yine PS ile ona bir ISO dosyası bağlayıp, yine PS ile makineyi başlatabilirsiniz. Peki sonra? İşletim sistemi kurulum adımlarına vereceğiniz yanıtlar için konsoluna erişmeniz gerektiğinde ne yapacaksınız?

hyperv-vmconnection

Hyper-V Manager / vmconnection.exe

Veya bir problemden ötürü sanal makine içindeki servislerin yanıt veremediğini düşünün, uzaktan GUI ile de erişemiyorsunuz ama mutlaka konsoldaki duruma bakmanız gerekiyor. İşte bu noktada Veem RDP Virtual Appliance ‘dan yardım alabilirsiniz veya bir önceki bölümde bahsettiğim uzaktan yönetim araçlarından birini kullanarak sanal makine konsoluna erişip kurulumu devam ettirebilir veya gerekli konsol müdahalesini yapabilirsiniz.

Özetle Veem RDP Virtual Appliance, sanal makine yönetimi için Windows yönetim araçlarının bulunmadığı veya kullanılamadığı ortamlarda sanal makine konsollarına erişimi kolaylaştıran bir yöntem sunuyor. Hyper-V ayarları ve diğer sunucu parçası yönetimi için ise yine geleneksel yöntemleri kullanmak zorundasınız.

Hyper-V Server için Veeam RDP Appliance

Bir sanal cihaz (Virtual Appliance) olarak gelen bu aracın özünde CentOS işletim sistemli bir sanal makine var ve Hyper-V Server 2012 R2 üzerine atarak çalıştırıyorsunuz. İçindeki CentOS tabanlı işletim sistemi başladıktan sonra ağınızdan bir IP alıyor ve bağlanıp basit birkaç ayar yaparak hazır hale getirebiliyorsunuz. Ardından çalıştığı Hyper-V sunucusu üzerindeki veya yapılandırdığınız diğer sunucular üzerindeki sanal makinelere konsol seviyesinde erişimi mümkün kılarak bir nevi RDP Proxy görevi görüyor.

Veeam RDP Appliance

Veeam RDP Appliance Mimarisi

Aynı Hyper-V Manager veya Virtual Machine Manager in yaptığı gibi, sanal makinenin ağ bağlantısı olmadığında veya sanal makine üzerinde henüz bir sanal işletim sistemi çalışmadığında dahi sizi konsola eriştirebiliyor. Bunu yaparken Windows, Linux, MAC gibi işletim sistemlerinden tutun da notebook, desktop, tablet, smart-phone gibi standart RDP protokolünü destekleyen tüm cihazları kapsıyor çünkü işin mantığında aslında önce bir sanal makineye RDP yapmak, oradan da diğer sanal makinelerin konsollarına erişmek fikri yatıyor.

Nasıl Çalışıyor?

Bir senaryo ile daha güzel aktarılabilir sanırım.

  1. Hyper-V Server 2012 R2 tercih ettiniz ve yerel yönetim araçlarıyla yönetiyorsunuz. Yani GUI yok.
  2. PowerShell ile yeni bir sanal makine oluşturdunuz, bir ISO dosyası bağladınız ve sanal makineyi başlattınız.
  3. Kurulumu ilerletmek için sanal makine konsoluna erişmeniz ve kurulumun sizden istediği bilgileri sağlamanız gerekecek. Peki bunu nasıl yapacaksınız? Çünkü Hyper-V Server üzerinde yerel olarak çalışabilen böyle bir arabirim yok.

A – Uzak Windows tabanlı yönetim araçlarıyla

> Uzak Windows Server 2012 R2 üzerinde çalışan Hyper-V Manager aracı ile sunucuya erişip sanal makine konsolunu alabilirsiniz.

> Uzak Windows 8.1 üzerine RSAT ile gelen Hyper-V Manager aracı ile sunucuya erişip sanal makine konsolunu alabilirsiniz.

> System Center Virtual Machine Manager konsolu veya web tabanlı self-servis arayüzü ile sanal makine konsolunu alabilirsiniz.

> Standart RDP protokolünü destekleyen herhangi bir sistem üzerinden (Windows, Linux, MAC vs..) ortamdaki bir yönetim sunucusuna RDP yaparak buradaki Hyper-V Manager veya VMM araçlarını kullanıp diğer sunucu üzerindeki sanal makine konsolunu alabilirsiniz.

B- Veeam RDP Virtual Appliance

> Önce RDP ile Virtual Appliance CentOS üzerinde oturum açtıktan sonra ilgili sanal makine konsolunu alabilirsiniz.

Eğer ortamınızda zaten desteklenen Windows tabanlı yönetim araçlarını çalıştırabiliyorsanız RDP Virtual Appliance benzeri ikinci bir araca ihtiyacınız yok. Ama mesela uzak sunucudaki sanal makinelerin konsoluna erişmek için Windows 8.1 veya Windows Server 2012 R2 üzerinde Hyper-V Manager çalıştırma şansınız yoksa, veya ortamınızdaki tüm sistem yöneticileri Linux gibi, MAC gibi işletim sistemleri kullanıyor ve onları farklı bir işletim sistemi olmadan sanal makine konsollarına eriştirmek istiyorsanız bu çözümü tercih edebilirsiniz. Hyper-V Server 2012 R2 ana işletim sistemi yönetimini ise yukarıda bahsettiğim yöntemlerle yapmaya devam edeceksiniz çünkü RDP Virtual Appliance bu konuda direkt bir çözüm sunmuyor.

Nasıl Kuruluyor?

Öncelikle Veeam RDP Appliance ‘ı indirmeniz gerekiyor. 371 mb. boyutlu bir VBK dosyası. Neden mi VBK?

İşte burası biraz ticari. Ürünü kurmak için öncelikle Veeam ürünlerinden Veeam Backup & Replication ‘a sahip olmanız veya en azından ücretsiz olan Veeam Backup & Replication Free Edition ‘ı kurup çalıştırmanız gerekiyor, çünkü RDP Appliance, Hyper-V Server 2012 R2 üzerine bu yedekleme yazılımlarından biriyle Restore yapılarak gönderiliyor.

Veeam RDP Restore

RDP Appliance Restore

Açık kaynak kodlu, ücretsiz ama önce bizim diğer ürünü indir diyorlar :) Bir Backup uygulamasını yaygınlaştırmak için güzel taktik de bu tip küçük pazarlama oyunlarının dönüşleri genelde pek hoş olmuyor. Bu arada RDP Virtual Appliance sanal makinesini Veeam yedekleme yazılımından ayırmak pek zor olmadı, ama etik olmayacağı için bu yöntemden bahsetmiyorum.

Kurulum gereksinimleri, kurulum yöntemi ve uyarlama konusunda üreticinin hazırladığı İngilizce PDF ‘e şuradan erişebilirsiniz: RDP Appliance için yapılandırma ve test dokümanı

Diğer Kaynaklar

Hyper-V Server 2012 R2 için RDP Appliance duyurusu

Hyper-V PM Ben Armstrong blog post

RDP Appliance indirme bağlantısı

RDP Appliance kaynak kodu

Kurulum ve uyarlama dokümanı

Son Söz

Özellikle Hyper-V Server 2012 R2 kullanan ama ortamında Windows 8.1 veya Windows Server 2012 R2 bulunmayan yerler için sanal makine konsollarına erişirken hayatı oldukça kolaylaştırabilir. Aynı şekilde Linux veya MAC tabanlı işletim sistemleri üzerinden direkt sanal makine konsoluna erişmek isteyen BT uzmanları için de bir ara çözüm olabilir.

Öte yandan ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir çözüm olması teşekkürü hak ediyor ancak pek söz edilmeyen şu konunun altını çizmeden geçemeyeceğim. RDP Appliance çözümü aslında uzun zamandır geliştirilen ve uyarlamaya açık FreeRDP varyasyonundan öte değil. Open source cesareti aslında buradan geliyor çünkü altyapı zaten open source. Bu yüzden en başta geliştirme yerine uyarlama demiştim. Ayrıca fikir yeni değil çünkü daha önce de şurada olduğu gibi benzer çözümler görmüştük.

Veeam Backup & Replication üzerinden yüklenme zorunluluğu ise sunulan çözümün açık kaynak kod ve ücretsiz olma imajını biraz zedelemiş.

Yazı Etiketleri: , , ,

Sayfa Başı ▲

Yorumlar (2)

  1. Murat Aydin

    Gerekli yerlerde hakkini vermis gerekli yerlerde elestirmissiniz. Son zamanlarda okudugum en objektif yazi diyebilirim.

  2. Kubilay TUNCAY

    bu güzel bilgiler için teşekkürler…

Yorum Ekle