"Yaz Saati Uygulaması" etiketi için bulunan tüm sonuçlar:

Windows’lar için Time Zone DST Güncellemesi ve 30 Ekim 2016 Tarihine Kadar Yapılması Gerekenler

Yeni bir time zone güncelleme macerasından herkese merhaba :)

Türkiye an itibarıyla UTC+2 zaman diliminde yer alır ve GMT+2 de aynı şeyi ifade eder. UTC (Coordinated Universal Time) ile GMT (Greenwich Mean Time) arasında teknik olarak çok küçük zaman farkları vardır ama bu farklar gündelik kullanımı etkilemez. Microsoft dünyası için yaygın olan zaman standardı UTC’dir. Diğer taraftan zaman yönetiminde UTC Time, Time Zone, DST ve Local Time gibi kavramlar da vardır ki basitçe şöyle açıklanabilir:

  • UTC Time: Başlangıç saati
  • Time Zone: Yer alınan boylama göre UTC zamanı üzerine eklenen veya çıkartılan saat farkı; +2, -3, vb.
  • DST: Gün ışığından yararlanmak adına +1 saat zaman ilavesi.
  • Local Time: UTC +- Time Zone + DST (eğer periyot içerisindeyse)

Windows OS’ler time bilgisini şöyle operate eder: Öncelikle bir NTP üzerinden (veya CMOS gibi bir kaynaktan) salt UTC Time bilgisini alır. Windows’un Date and Time ayarlarında seçili Time Zone‘a göre UTC Time bilgisi üzerinde + veya – kaç saat değişiklik uygulanması gerektiğine karar verir. Ayrıca seçili Time Zone eğer DST periyodu içerisindeyse +1 saat daha ilave eder ve bunun sonucunda o ülkeye özgü Local Time‘ı (yerel saat) hesaplar.

DC’ler ve AD Domain üyesi Windows’lar arasındaki etki alanı seviyesinde gerçekleşen kimlik doğrulama işlemleri UTC olarak operate edilir. Bu yüzden Local Time’dan etkilenmezler.

UTC+2 zaman dilimi içerisinde gün ışığından daha fazla yararlanmak amacıyla her yıl Mart ayının son Pazar günü tüm yurtta saatler yeniden düzenlenir ve gece 03:00’ten itibaren 1 saat ileri alınmak suretiyle yaz saati uygulaması (Daylight Saving Time – DST) başlamış olur. Tam 7 ay süren yaz saati döneminden çıkıp yeniden standart saate geri dönüş ise (kış saati olarak da bilinir) yine aynı yıl içerisinde Ekim ayının son Pazar günü 04:00’te saatlerin 1 saat geri alınması ile gerçekleşir. Ancak bu konuda bir değişiklik söz konusu ve geçen ay yayımlanan bakanlar kurulu kararı ile yaz saati & kış saati uygulamalarının yürürlükten kaldırıldığı ve bundan böyle sürekli yaz saati içerisinde kalacağımız resmen duyuruldu. Bir diğer ifadeyle 30 Ekim’den sonra UTC+3 zaman diliminde yer alacağız ve bundan sonra DST aktif olmayacak; artık hep yaz saati…

Devamını oku…

Windows 25 Ekim Sabahı 1 Saat Gerideyse Yapılması Gerekenler

25.10.2015 | 10:56 Çözümler , Windows , Windows Server 6 Yorum

Güncel: Bakanlar kurulunun bundan sonra sürekli yaz saatinde devam edileceği yönünde aldığı karar sonrası 30 ekim 2016 tarihine kadar Windows’lar üzerinde yapılması gerekenlerle ilgili şuraya bakabilirsiniz.

Muhtemelen konuyu bildiğiniz ve sorun yaşadığınız için buradasınız. Bu yüzden tekrar anlatarak zamanınızı almak istemiyorum. Eğer 25 Ekim 2015 sabahı (ve takip eden 2 hafta boyunca) ortamınızdaki Windows’lar arasında 1 saat geride olanlar varsa, büyük ihtimalle Yaz Saati Uygulaması (DST) bitiş tarihi kaynaklı sorun yaşıyorsunuz. Bu durumdaki Windows’lar için işletim sistemi sürüne göre de değişmekle birlikte yapılması gerekenleri hızlıca aşağıda toparlıyorum.

Ama öncesinde belirteyim: Ülkenin en büyük gazetelerinin teknoloji köşelerinden tutun çeşitli teknik topluluklara kadar birçok yerde çözüm olarak DST’yi otomatik ayarlayan seçeneğin kapatılması öneriliyor.

automatic-dst

Yahu bunun işe yaramayacağı belli çünkü tarih aralığı olarak DST periyodunun dışına çıkıldığında zaten bu ayarının Local Time‘a saat eklemek için dikkate alınmayacağı ortada. Hadi hepsini geçtim ortalama zekaya sahip bir insan bunu önermeden önce oturup dener dimi? Aslında bunlar bilgisizlikten falan değil ha, bunlar düşünmemekten, gördüğü şey üzerine kafa yormamaktan oluyor. Ama matematikte kopya çekmiş de olabilirler :)

Active Directory Domain Üyesi Windows’lar

Sanırım en büyük sürprizi Active Directory Domain üyesi Windows’ların saat bilgisini zaten DC’den aldıkları için Pazar sabahı geri kalmayacaklarını düşünenler yaşadı. Halbuki öyle olmadığını söylemiştim :) çünkü mesele Local Time ile ilgili.

Client’ların PDC gibi NTP tabanlı servislerden aldığı zaman bilgisi UTC‘dir. Client OS, NTP’den aldığı bu zaman bilgisi üzerine Time Zone ayarlarına bakarak meridyen (Türkiye için +2 saat) ve gerekli ise DST (+1 saat) ilave yapar. İşte bu hesaplamayla ortaya çıkan zamana Local Time denir. Bu yüzden PDC/DC saati ne olursa olsun, zamanı geldiğinde Client işletim sistemi sene başında verdiği 1 saati geri alır ve DC bu konuda baskın olamaz; Local Time‘ı yöneten DC değil Client OS’tir. Ayrıca bu durum DC/Client authentication’larını etkilemez ve Client’lar 1 saat geri kalsa dahi normal şekilde logon olabilirler çünkü Kerberos authentication için dikkate alınan zaman bilgisi Local Time değil System Time‘dır ve o da UTC‘dir; yani herhangi bir ekleme çıkartma yapılmamış salt zaman bilgisi…

Peki şu an ne yapılabilir?

1) Eğer söz konusu işletim sistemi KB3093503 numaralı hotfix tarafından destekleniyorsa, bu hotfix’i yükleyerek ve Time Zone olarak (UTC+02:00) Istanbul seçili olduğundan emin olarak sorunu hemen giderebilirsiniz. Ortamınızda bu durumdan etkilenen çok sayıda Windows varsa bu hotfix’i tek seferde topluca dağıtmak ve (UTC+02:00) Istanbul seçimini otomatik olarak yapmak için Install-DstHotfix.ps1 aracını kullanabilirsiniz.

2) Eğer söz konusu işletim sistemi KB3093503 numaralı hotfix tarafından desteklenmiyorsa, yine şu yazı içerisindeki Windows Server 2003 ve Windows XP bölümünde anlattıklarımı uygulayarak sorunu aşabilirsiniz.

Eğer çok sayıda uzak bilgisayara sahipseniz ve ortamınızdaki hangi Windows’ların saat bilgisinin geri kaldığını, hangilerinin DST ayarlarının ertelenmediğini, hangilerinde KB3093503 numaralı hotfix’in yüklü olmadığını bilmiyorsanız, bu bilgileri topluca raporlamak için kontrol aracı Get-DstInfo.ps1‘i kullanabilirsiniz. Bu aracı aynı zamanda müdahale sonrası son durumu raporlamak için de çalıştırmanızı öneririm.

Workgroup Çalışan Windows’lar

Eğer bir Windows Workgroup olarak çalışıyorsa ve siz Time Source olarak özellikle bir Time Server (ntp server) atamadıysanız (ki varsayılan durum budur), zaman bilgisini doğrudan donanım üzerinde pil ile beslenen Local CMOS (BIOS hafıza alanı diyelim) ile eşitler. Bu gibi bir Windows’a gidip saati manuel olarak ileri veya geri aldığınızda değişiklik kalıcı olarak gerçekleşir ve siz yeniden değiştirene kadar o haliyle çalışmaya devam eder. Çünkü bu senaryoda Windows’lar time bilgisini bağımsız olarak yönetir ve uygulanan değişiklik anında CMOS’a yazılır.

Peki şu an ne yapılabilir?

1) Eğer söz konusu işletim sistemi zaman bilgisi için Local CMOS‘a veya bir Time Server‘a bakıyorsa ve aynı zamanda KB3093503 numaralı hotfix tarafından destekleniyorsa, bu hotfix’i yükleyerek ve Time Zone olarak (UTC+02:00) Istanbul seçili olduğundan emin olarak sorunu giderebilirsiniz.

2) Eğer söz konusu işletim sistemi zaman bilgisi için Local CMOS‘a bakıyor ama KB3093503 numaralı hotfix tarafından desteklenmiyorsa, saat bilgisini manuel olarak 1 saat ileri alabilirsiniz. Bu arada manuel müdahale yapanlar şunu unutmasın: 8 Kasım 2015 04:00 sonrası yine ülke saatini yakalayabilmek için tekrar 1 saat geri almanız gerekiyor.

4) Eğer söz konusu işletim sistemi zaman bilgisi için bir Time Server‘a bakıyor ama KB3093503 numaralı hotfix tarafından desteklenmiyorsa,  şu yazı içerisindeki Windows Server 2003 ve Windows XP bölümünde anlattıklarımı uygulayarak sorunu aşabilirsiniz.

Windows’un zaman eşitlemesini hangi kaynak ile yaptığını öğrenmek için w32tm /query /status komutunu çalıştırabilirsiniz. Mesela bir örnek:

system-clock

Herhangi bir müdahalede bulunmadan 8 Kasım’a kadar 1 saat geride işletmek de seçeneklerden biri. Hatta bunu tercih eden birçok şirket biliyorum.

Son bir not: Hotfix yüklü ve Time Zone olarak (UTC+02:00) Istanbul seçili olduğu halede zaman bilgisi 1 saat gerideyse, sistemi yeniden başlatarak sorunu giderebilirsiniz. (NTP Server’dan doğru UTC zaman bilgisi geldiğini düşünüyorum)

Get-DstInfo | Windows Yaz Saati Uygulaması için Kontrol Aracı

Güncel: Bakanlar kurulunun bundan sonra sürekli yaz saatinde devam edileceği yönünde aldığı karar sonrası 30 ekim 2016 tarihine kadar Windows’lar üzerinde yapılması gerekenlerle ilgili şuraya bakabilirsiniz.

8 Kasım 2015 04:00‘a ertelenen Yaz Saati Uygulaması için 25 Ekim 2015 04:00‘a kadar yüklenmesi gereken KB3093503 numaralı hotfix’i ve üzerine kontrol edilmesi gereken ayarları biliyorsunuz. Muhtemelen bu işlemleri otomatikleştirmek için hazırladığım toplu yükleme aracını da biliyorsunuz. Peki ortamınızda hala gerekli ayarları ve hotfix’i almamış bilgisayarlar olup olmadığını biliyor musunuz? Veya Pazartesi günü ofise geldiğinizde bazı bilgisayarların saatinin geri kaldığını fark ettiniz, peki ortamda başka hangi bilgisayarların saati geri kalmış olabilir?

get-dst-info

Bu iş için hazırladığım Get-DstInfo.ps1 isimli script’i kullanarak Windows XP ve Windows Server 2003’ler de dahil olmak üzere ortamdaki tüm Windows’lar için aşağıdaki bilgileri kolayca toplayabilirsiniz.

  • İşletim sistemi sürümü
  • Local Time (o anki zaman bilgisi)
  • Time Zone (seçişi olan Time Zone bilgisi)
  • DST (DST değişikliğini hangi tarihte uygulayacağı bilgisi)
  • KB3093503 (Bu hotfix’in yüklü olup olmadığı bilgisi)

Pazar sabahı öncesinde ortamdaki Windows’lar için son durumu görmek ve Pazar sabahı sonrasında beklenmedik bir durum ortaya çıkarsa hızlıca kimlerin zaman bilgisinin geri kaldığını öğrenmek için kullanabilirsiniz.

Devamını oku…

Windows DST Hotfix KB3093503 için Toplu Yükleme Aracı ve Yaz Saati Uygulaması 2015

Güncel: Bakanlar kurulunun bundan sonra sürekli yaz saatinde devam edileceği yönünde aldığı karar sonrası 30 ekim 2016 tarihine kadar Windows’lar üzerinde yapılması gerekenlerle ilgili şuraya bakabilirsiniz.

25 Ekim 2015 04:00’da bitmesi planlanan Yaz Saati Uygulaması (gün ışığından yararlanma, dst) bu yıl resmi bir karar ile 8 Kasım 2015 04:00 tarihine ertelenmişti. 20 Ekim 2015 tarihinde ise (TR’de görünmesi 21 Ekim) Windows işletim sistemleri için DST bitişini 8 Kasım’a erteleyen KB3093503 numaralı bir hotfix yayınlandı. Ancak büyük oranda Türkiye’de yer alan belirli bir grup Windows’a hitap eden bu fix Windows Update üzerinde yer almadı ve haliyle WSUS’lara da gönderilmedi. Bunun yanı sıra Windows 10 için olan paket dışındaki hotfix paketleri Update Catalog üzerinde de yer almıyor; Yani elinizdeki WSUS’a manual import etme şansınız da yok. Bu kabul edilemez bir durum! GPO ile yükleme hayaliniz varsa üzgünüm çünkü GPO mekanizması varsayılan haliyle ancak MSI dağıtabilir. Ama hotfix MSU/CAB formatında olduğu için önce MSI’a dönüştürmeniz veya yine bir startup script basmanız gerekir. Özetle eğer elinizde merkezi bir uygulama dağıtım çözümü yoksa bu hotfix’i tüm sistemler üzerine manuel yüklemeniz ve ardından kontrol etmeniz gerekiyor. Ne güzel değil mi… Stajyer kardeşlerimiz isyanda :)

25 Ekim sabahı ve sonrasında 1 saat geri kalmış Windows’lar için yapılması gerekenleri şu yazıda toparladım.

Hotfix geçilmemiş ve DST bitiş zamanı hala 25 Ekim 2015 04:00 görünen Active Directory Domain üyesi Windows’lar saat bilgisini zaten DC’den aldıkları için Pazar sabahı geri kalmayacaklarını düşünenler varsa üzgünüm ama yanılıyorlar. Bu bir şehir efsanesi :) çünkü mesele Local Time ile ilgili.

Client’ların PDC gibi NTP tabanlı servislerden aldığı zaman bilgisi UTC‘dir. Client OS, NTP’den aldığı bu zaman bilgisi üzerine Time Zone ayarlarına bakarak meridyen (Türkiye için +2 saat) ve gerekli ise DST (+1 saat) ilave yapar. İşte bu kombinasyonla ortaya çıkan zamana Local Time denir. Bu yüzden PDC/DC saati ne olursa olsun, zamanı geldiğinde Client işletim sistemi sene başında verdiği 1 saati geri alır ve DC bu konuda baskın olamaz; çünkü Local Time‘ı yöneten DC değil Client OS’tir. Ayrıca bu durum DC/Client authentication’larını etkilemez ve Client’lar 1 saat geri kalsa dahi normal şekilde logon olabilir çünkü Kerberos auth için dikkate alınan zaman bilgisi Local Time değil System Time‘dır ve o da UTC‘dir; yani ekleme çıkartma yapılmamış salt zaman bilgisi…

Aslında bunu test etmenin yolu çok basit: Şu an Domain üyesi bir client üzerinde DST’yi disable edin, saatin anında 1 saat geri alındığını göreceksiniz. Bir süre bu şekilde bekleyin, hatta w32tm /resync falan yapın, ama DC ile aradaki 1 saat farkın asla kapanmadığını göreceksiniz. Gerçi test etmeye de gerek yok, birkaç saat sonra gerçek geçiş anı yaşanacak :)

Windows Server 2003 ve Windows XP’ler için DST ertelemesiyle ilgili bir çözüm ekledim.

Get-DstInfo.ps1 Doğrulama Aracı: Install-DstHotfix.ps1‘i yaptığı işi veya ortamınızın Yaz Saati Uygulaması bitişine hazır olup olmadığını anlamak ve topluca raporlamak için yeni bir script yayınladım: Get-DsInfo.ps1 ve kullanım kılavuzu

Sosyal ağlar üzerindeki bazı paylaşımlarda hotfix yüklemek yerine çeşitli registry kayıtlarının oluşturulmasıyla ilgili öneriler gördüm. Yapılan kayıt girişleri ile belki o an doğru Time Zone ve DST zamanına ulaşmak mümkün olabilir ama ya bir sonraki DST zamanı geldiğinde sistem nasıl davranacak? Peki bir gün sonra düzgün çalışacağının garantisini kim veriyor? Bunlar belirsiz noktalar. Eğer tüm sistemler için DST davranış değişikliği sadece bir grup registry kaydı oluşturmak ile çözülebiliyor olsaydı, bence bu yöntem mutlaka açıklanan resmi bir bilgiler arasında da yer alırdı. Yine de registry müdahaleleri çalışmaz veya kesinlikle soruna neden olur demiyorum, ama yayınlanmış bir hotfix varken risk almaya değmez diyorum. Bana soracak olursanız ve eğer DST için bir müdahalede bulunmaya kararverdiyseniz bu işin en sağlıklı ve resmi uygulama yöntemi ilgili hotfix’i yüklemektir.

Windows DST Hotfix KB3093503’ü merkezi ve topluca dağıtmak için hazırladığım aşağıdaki PowerShell script’in işinizi oldukça kolaylaştıracağına eminim.

install-dsthotfix-console

DST Değişikliğine Hazırlıklı Olmak Neden Önemli?

Sıradaki DST, saatlerin 04:00’de bir saat geri alınması ile gerçekleşecek. Bu durum 03:00-04:00 zaman aralığının o gün tüm işletim sistemleri ve yazılımlar için iki kez yaşanması demek. Yani eğer önlem alınmamış ise bu aralığa denk gelen mesela yedekleme görevleri gibi, eşitlemeler gibi envai çeşit zamanlamış görev ve çeşitli process’ler hep 2’şer kez çalışacak. Diğer taraftan sistemler ve entegrasyonlar arası uyumsuzluk, veritabanı kayıtlarının tutarsızlığı, log çakışmaları ve bu durumların gerçek hayata yansıması gibi daha da önemli riskler söz konusu. İşin doğası gereği var olan bu riskler noktasında Windows DST hotfix’ler çözüm olamıyor çünkü bu gibi durumların tespit edilmesi ve sistem/process bazlı olarak ayrıca ele alınması gerekiyor.

Devamını oku…