ÇözümPark Bilişim Portalı olarak Microsoft Türkiye ile birlikte düzenlediğimiz ve konuşmacı olduğum “Hyper-V Manager ve Sanal Makine Yönetimi” konulu Webcast’i Buradan izleyebilirsiniz.

Windows Server 2008 işletim sistemi Full yada Core olmak üzere iki farklı tipte kurulabiliyor.

Full Kurulum Windows Server 2008, hepimizin alışık olduğu GUI barındıran (Graphical User Interface – Grafiksel Kullanıcı Arabirimi) yani görsel özellikler ile yönetilebilen bir sürümdür (MMC, menüler, çeşitli yönetim ara yüzleri vs.. gibi). Üzerinde her türlü Windows Server 2008 rolünü kullanabiliriz ve piyasada sık karşılaşılan tip budur.

Core Kurulum Windows Server 2008 ise sadece CLI barındıran (Command Line Interface – Komut Satırı Ara yüzü) yani MMC, menüler, yönetim ara yüzleri vs.. gibi görsel özellikleri kullanamadığımız, komutlar ile yönetilebilen bir sürümdür. Üzerinde kullanabileceğimiz Windows Server 2008 rolleri kısıtlıdır, yani bütün rolleri çalıştıramayız.

Core kurulum üzerinde GUI bulunmaması, bütün Windows Server 2008 rollerini çalıştıramaması, yönetimsel işlemlerin CLI ile yada Remote tool’lar ile gerçekleştiriliyor olması alıştığımız yapılardan uzak gibi görünse de, performans, stabilite ve güvenlik açısından inanılmaz avantajları vardır.

Örneğin minimum özellikler ile çalışabilen Core kurulmların üzerinde bazı rollerin çalışmıyor olması ve GUI bulunmaması, atak yapılabilecek kod satır sayısını minimuma indirmekte ve güvenlik anlamında büyük fayda sağlamaktadır. Ayrıca sistem kaynaklarını harcayan ama aslında o yapıda ihtiyaç duyulmayan bazı servisler bulunmadığı için, performans konusunda da önemli artıları vardır.

Windows Server 2008 Core ile kullanabileceğimiz roller arasında Hyper-V de yer alıyor. Yani biz, Windows Server 2008 Core ile Hyper-V çalıştırarak tamamen sanallaştırmaya adanmış ve daha stabil, daha güvenli, daha performanslı sunucular oluşturabiliriz.

Windows Server 2008 Core yönetimi için remote management tool’ları (örneğin uzak sistem üzerinde çalışan mmc konsolları) kullanabileceğimiz gibi, direk sunucu üzerinde yani direk localde çalışan tool’lar da kullanabiliriz. Bu local tool’ların bir çoğu sistem ile birlikte gelmez. Çeşitli geliştiriciler tarafından hazırlanır ve yapabilecekleri kısıtlıdır. Temelde yaptıkları iş, Core üzerinde CLI ile gerçekleştirdiğimiz komut tabanlı işlemleri, küçük programcıklar ile basitleştirmektir. Yani bir takım komutları manuel yazmak yerine bu programlar üzerindeki seçenekler ile hızlıca uygulayabiliyoruz.

Şimdi piyasada bulunan bu tool’lardan en çok kullanılan bir kaçına göz atalım. Yazının devamını oku … »

System Center Virtual Machine Manager 2008

P2V Convert Yapabiliyor mu?
Evet. P2V (Physical to Virtual) yani fiziksel sunucuların sanal’a çevrilmesi işlemi, offline ve online olmak üzere iki farklı şekilde yapılabiliyor.

V2V Convert Yapabiliyor mu?
Evet. V2V (Virtual to Virtual) yani farklı sanallaştırma ortamlarındaki imajları VHD formatına convert edilebiliyoruz. Örneğin Vmware imajlarını Hyper-V yada Virtual Server 2005 üzerinde çalışacak hale getirebiliriz. (VMDK to VHD)

VMM2008 Yönetim Kapasitesi Nedir?
Aynı VMM2008 yani Virtual Machine Manager 2008 ile 400 fiziksel host üzerinde 8.000 Sanal Makine desteklenmekte.

VMM2008 Hangi Dillerde Kullanılabilir?
Desteklenen diller: English, Japanese, German, French, Italian, Spanish, Chinese (simplified), Chinese (traditional), ve Korean.

VMM2008 aracı System Center Operations Manager, Configuration Manager yada Data Protection Manager ürünlerine ihtiyaç duyuyor mu?
Hayır. SCVMM2008 tek başına çalışabilir. Sadece PRO özelliği için (opsiyoneldir) System Center Operations Manager 2007′ye ihtiyaç duyar.

VMM2008 aracı SQL Server’a İhtiyaç Duyar mı?
Evet.

VMM2008 SQL Server 2005 Express Edition (ücretsizdir) ile çalışırmı?
Evet.

VMM2008 için Active Directory ortamı gerekir mi?
Evet. Güvenlik ve kimlik denetmi için AD yapısı gerekir.

Ücretli Bir Ürünmüdür?
Evet. Satın alınması gerekir.

Sadece x64 Sistemler Üzerindemi Çalışır?
Eğer tüm componentler tek sunucu üzerinde olacaksa x64 olması gerekiyor. Bazı componentler x86 sistemler üzerine de kurulabilir.

Windows Server 2008 işletim sisteminin iki farklı tipi olduğunu biliyoruz.

Windows Server 2008 ve Windows Server 2008 without hyper-v. İki ürün arasında küçük bir fiyat farkı var. Peki teknik açıdan farkı ne dersiniz? Tabiki birisinde yani Windows Server 2008 without hyper-v üzerinde hyper-v rolünün ve management konsolunun çalışmıyor olması.

Windows Server 2008 without hyper-v, sanallaştırma teknolojisine ihtiyaç duyulmayan ama diğer tüm Windows Server 2008 teknolojilerinin kullanılması amaçlanan yapılar için üretilmiştir. Aklınıza hemen şu gelebilir;

“Windows Server 2008 without hyper-v ‘ye ne gerek var. Windows Server 2008 tek tip olurdu ve hyper-v  kullanmak istemeyenler bu rolü etkinleştirmezdi.”

Evet bu da olabilirdi ancak bu seçim bize bırakıldı ve iki ürün küçük bir fiyat farkı ile piyasaya sunuldu. Sanallaştırmaya ihtiyacı olmayan firmalar için Windows Server 2008 without hyper-v kullanılabilir.

İki ürün ve sürümleri arasındaki fark için aşağıdaki tabloyu inceleyelim.

Server Role: Hyper-V teknolojisinin kendisi.

Management: Hyper-V Manager konsolu yani MMC üzerinde çalışan yönetim aracımız.

Updates: Hyper-V ile ilgili updatelerin alınabilirliği.

Görüldüğü gibi without hyper-v olan ürünler üzerinde Hyper-V rolü ve Hyper-V Manager özellikleri kullanılamıyor. Yani Windows Server 2008 Without Hyper-v üzerinde Hyper-V sanallaştırma özelliğini kullanamadığımız gibi, yönetim anlamında kullandığımız Hyper-V Manager konsolunu da kullanamıyoruz.

Hyper-V update’leri her iki tip işletim sistemi için de alınabiliyor ancak Windows Server 2008 Without Hyper-v üzerindeki bu update’ler Hyper-V rolü ve Hyper-V Manager kullanımı için bir anlam ifade etmiyor.

Bir süredir kullandığımız Hyper-V teknolojisinin 2.0 sürümünün yeni özellikleri, Microsoft WinHEC 2008 konferansında duyuruldu (Event ID: ENT-T587). Yoksa Hyper-V R2 mi desek :). İsimlere fazla takılmadan gelen yeniliklere bakalım…

Bildiğiniz gibi şu an kullandığımız Hyper-V için “keşke şu da olsaydı” dediğimiz bazı özellikler var. Hyper-V 2.0 bunların bir çoğuna çözüm üretiyor olacak. Hemen açıklanan özelliklere göz atalım.

Live Migration Geliyor: Daha önce bir çok kez bilgisini verdiğim ve seminerlerimizde de bahsettiğimiz fiziksel sunucular üzerinde çalışan sanal makinelerin, başka fiziksel sunucular üzerine kesinti yaşanmadan (0 downtime) taşınması işlemi, Hyper-V 2.0 ile geliyor. Yani taşıma işlemi sırasında VM (sanal makine) üzerindeki hiçbir servis kesintiye uğramıyor. Şu an kullandığımız taşıma işlemi olan Quick Migration hızlı bir taşıma yöntemi ancak Live değil.

Hyper-V 2.0 ile gelen Live Migration özelliğinin temelinde Clustered Shared Volumes isimli bir teknoloji yatıyor.

Logical Processor Desteği Genişliyor: (Logical Processor Support) Daha önce de birçok kez bahsettiğimiz gibi Hyper-V RTM olduğunda 16 Logical Processor (mantıksal işlemci/core) desteklemekteydi. Yani biz fiziksel sunucumuz üzerinde 4 adet quad-core işlemci (4 çekirdek) çalıştırdığımızda, Hyper-v bunu 16 mantıksal işlemci (Logical Processor) olarak kabul etmekteydi. Üzerinde çalışan VM için ise maksimum 4 logical processor tahsis edebiliyorduk.

Geçtiğimiz aylarda yayınlanan (KB956710) ve burada bilgisini verdiğim bir update pakedi ile bu limiti genişletme şansına sahip olduk ve artık Hyper-V sunucularımız 24 Logical Processor kullanabilir hale geldi.

Hyper-V 2.0 da ise desteklenen Logical Processor sayısı 32 ye çıkartılıyor. Yani örneğin 8 adet quad-core işlemci çalıştırabiliriz :). VM’in kullanabileceği logical processor sayısında herhangi bir değişiklik yok, yine 4 adet mantıksal işlemci kullanabiliyor.

Hot Add Remove Storage: Bu da beklenen özelliklerden birisiydi. Artık storage ekleme çıkarma işlemlerini sanal makinelerimiz çalışırken ve sanal makineyi restart etmeye gerek kalmadan gerçekleştirebileceğiz. Hot add and remove işlemlerini VHD diskler için kullanılabileceğimiz gibi pass-through diskler içinde kullanabiliyoruz.

Bu özellik sadece SCSI Controller üzerinde çalışan/çalışacak VHD yada pass-through diskler için geçerli. Yani IDE Controller üzerindeki diskler de kullanılmayacak. VM açıkken SCSI Controller ekleme işlemi ise desteklenmiyor.

SLAT (Second Level Translation): Intel ve AMD işlemcilerin daha performanslı kullanılmasını sağlayan, memory yönetim yapısını geliştiren ve bu doğrultuda hypervisor’e yardımcı olan bir teknoloji. İşlemcilerde karşılığı ise “AMD: Enhanced Page Tables” ve “Intel: Nested Page Tables”. Yeni jenerasyon işlemcilerde olan bir özellik.

Dynamic Memory: Memory kaynaklarımız bir havuz içerisinde toplanacak ve VM’ler ihtiyaçları kadar memory kullanack. Örneğin şu an  bir VM’e 2GB memory tahsis ettiğimizde, 2GB fiziksel memory kaynağı sürekli o VM için ayrılıyor (kullansada kullanmasada). Ancak Hyper-V 2.0 ile bu konuda ciddi geliştirmeler geliyor. VM’e tahsis edilmiş olsa bile kullanmadığı memory kaynağı bir havuzda toplanıp, diğer processler için kullanılabiliyor. Ayrıca VM çalışırken memory ekleme/çıkartma şansına sahip olacağız ve bu işlem VM üzerinde herhangi bir kesintiye yol açmayacak. Tabi bu işlemin uygulanabilitesi, VM içerisinde çalışan Guest OS’e göre değişiklik göstermekte.

Boot From VHD: VHD üzerindeki sanal işletim sistemlerini, fiziksel sunucular üzerinde açabileceğiz.

Tüm bunların dışında VM’ler için Network Layer konusunda bir takım gelişmeler var ve NIC teaming desteği geliyor. iSCSI Storage iletişiminde ve SAN’ler için Multi Path I/O işlemlerinde geliştirmeler söz konusu. Ayrıca share edilmiş tek bir PCI Express aygıtı, birden fazla VM’in kullanımına sunulabilecek.

Hyper-V 2.0 henüz kullanımda değil. 2009 yılında beklenen Windows Server 2008 R2 içerisinde kullanıma sunulması planlanıyor.

Gelişmeler ve yenilikler şimdilik bukadar. İlerleyen günlerde yapılacak duyurulardan sizleri haberdar edeceğim.

Serhat AKINCI – IT Pro.

- Post Update (22.04.2009) -

Dynamic Memory özelliği Hyper-V 2 de yer almayacak.

Kısa bir süre önce RTM olan ve birden fazla hypervisor’ü (Hyper-V, Virtual Server, Vmware ESX) tek bir çatı altında yönetebilen aracımız System Center Virtual Machine Manager 2008 ile ilgili olarak, ana başlıkların ve öne çıkan özelliklerin tanıtıldığı demoyu (silverlight) aşağıdaki resme tıklayarak izleyebilirsiniz.

Acronis firması son çıkan build olan Acronis True Image Echo 8163‘ün Hyper-V ortamında çalışan VM’ler içerisinde resmi olarak desteklendiğini açıklandı.

Sanal makineler için Universal Restore ve Conversion gibi özellikler tam olarak uygulanabilmekte. Ayrıntılar için Yazının devamını oku … »

Microsoft’un enterprise sınıf sunucu sanallaştırma teknolojisi olan Hyper-V birkaç aydır RTM durumda ve bu konu ile ilgili yoğun çalışmalar yapılıyor. Birçok firma sanallaştırma teknolojilerinin IT yapılarına sağlayacağı faydaları mercek altına almış durumda. Öte yandan bir diğer önemli konu ise, sunucu sanallaştırma teknolojilerinin ilk yatırım maliyetleri. Çünkü bu güne kadar sunulan Enterprise sınıf sunucu sanallaştırma teknolojileri, genelde yüksek maliyetli çözümlerdi ve ciddi anlamda bütçe gerekmekteydi.

Microsoft tarafından piyasaya sunulan Hyper-V sanallaştırma teknolojisi, 2008 Haziran sonunda piyasaya hızlı bir giriş yaptı. Hyper-V’nin sağladığı faydalar yanında tamamen ücretsiz olarak sunulması ise oldukça ses getirdi ve sanallaştırma pazarının diğer oyuncularını ciddi stratejik adımlar atmaya itti.

Bildiğiniz gibi Hyper-V ücretsiz bir sunucu sanallaştırma teknolojisi. Bu teknolojiyi kullanabilmek için elimizde Windows Server 2008 x64 bir işletim sistemi olması gerekiyordu. Hyper-V teknolojisini aşağıdaki ürünler üzerinde kullanabiliyoruz. Yazının devamını oku … »

Çözümpark Bilişim Portalı olarak Microsoft Türkiye ile ortaklaşa yürüttüğümüz Webcast çalışmalarına hızla devam ediyoruz.

Geçtiğimiz haftalarda Hyper-V teknolojisine giriş ve yönetim konulu iki Webcast yapmıştık. Bu haftaki konumuz ise Hyper-V Uygulama Yöntemleri. Konuşmacı yine benim. Webcast bilgileri aşağıda yer alıyor.

Konu : Hyper-V Uygulama Yöntemleri (Best Practice)

Konuşmacı : Serhat AKINCI

Baslama zamani : 24 Ekim 2008, Cuma, 10:30

Bitis zamani : 24 Ekim 2008, Cuma, 11:30

Web Semineri Baglantisi : https://www.livemeeting.com/cc/microsoft/join?id=QT7P7B&role=attend

* Meeting başlamadan önce Live Meeting yazılımını indirmiş ve kurmuş olmanız gerekiyor.
* Oda sunumdan 30dk önce açılacaktır.
* Sunuma katılmak için Web Seminer Bağlantısı linkine tıklamanız yeterli. Herhangi bir code girmenize gerek yok.

Hyper-v çalıştıran sunucular ile Virtual Server 2005 r2 Sp1 ve üzerinde çalışan VM’ler başta olmak üzere, Vmware 3.x ortamlarını da yönetebileceğimiz yeni aracımız System Center Virtual Machine Manager 2008 (SCVMM2008) RTM durumda.

Microsoft teknoloji uzmanı sevgili Mehmet Üner’in blogunda yer verdiği duyuruya buradan ulaşabilirsiniz.

Yakın zamanda SCVMM2008 ile Hyper-V yönetimi konusunda çok detaylı makaleler ve videolar yayınlayacağım.