Guest OS (Guest Operating System) yani sanal/konuk/misafir işletim sistemleri, hypervisor desteği ile bölümlediğiniz fiziksel kaynakları kullanan sanal makineler içerisinde çalışan işletim sistemleridir. Hyper-V sunucu sanallaştırma platformunun kurulumu ardından sanal makineler oluşturup sanal işletim sistemleri kurarak inşa sürecine devam ederken dikkat edilmesi gereken bazı hususları da atlamamak gerekir. Bu dokümanda Hyper-V üzerinde sanal işletim sistemi kurulumu ile ilgili bilgiler bulabilirsiniz.

Eğer öncesinde Windows Server 2012 Hyper-V kurulumu konusunda yardıma ihtiyacınız varsa, aşağıdaki dokümanı referans alabilirsiniz.

Windows Server 2012 Hyper-V Kurulumu
http://www.serhatakinci.com/index.php/windows-server-2012-hyper-v-kurulumu.html

Alttaki diyagram üzerinde sanal işletim sistemlerinin mantıksal anlamda nerede konumlandığını görebilirsiniz. (Yeşil bölüm)

Bir işletim sistemini sanal olarak dağıtmak için birden fazla yöntem ve araç kullanabilir, hatta büyük ölçekteki yapılarda tüm süreci otomatikleştirme yolunu da tercih edebilirsiniz. Dağıtım yöntemi her ne olursa olsun, çalışacak sanal işletim sisteminin başarısı için aşağıdaki temel noktaları göz ardı etmemeniz önerilir.

Resmi olarak desteklenen bir sanal işletim sistemi tercih edin:

Bir işletim sistemini sanal olarak çalıştırırken dikkat edilmesi gereken konuların başında üreticinin resmi destek kapsamı gelir. Özellikle kurumsal yapılarda resmi anonslara ve en iyi yapılandırma tavsiyelerine göre hareket etmeniz her zaman faydanıza olacaktır. Bu doğrultuda an itibarı ile en güncel sürüm olan Windows Server 2012 Hyper-V üzerinde desteklenen sanal işletim sistemleri listesine ve destek kapsamlarına aşağıdaki bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz.

Windows Server 2012 Hyper-V Üzerinde Desteklenen Sanal İşletim Sistemleri Listesi
http://www.serhatakinci.com/index.php/windows-server-2012-hyper-v-zerinde-desteklenen-sanal-isletim-sistemleri.html

Yeni sürümler veya güncellemeler yayımlandıkça bu listeler değişikliğe uğrayabilir.

Sanal işletim sistemleri için önerilen en fazla işlemci değerlerini dikkate alın:

Özellikle Windows işletim sistemlerinin sanal olarak çalıştığı senaryolarda Microsoft, atanabilecek en fazla sanal işlemci sayısı için bazı tavsiyelerde bulunur. İşletim sistemi sürümüne göre önerilen en fazla sanal işlemci sayılarını yine aşağıdaki listelerde bulabilirsiniz.

Windows Server 2012 Hyper-V Üzerinde Desteklenen Sanal İşletim Sistemleri Listesi
http://www.serhatakinci.com/index.php/windows-server-2012-hyper-v-zerinde-desteklenen-sanal-isletim-sistemleri.html

Bu tavsiyeler teknik limitler değildir ve daha fazlasını atadığınızda muhtemelen çalışacaktır (64’e kadar) ancak üreticinin test ettiği ve önerdiği değerlere uymak performans ve kararlılık açısından her zaman tavsiye edilir.

Sanal makine ve sanal işletim sistemi limitlerini göz ardı etmeyin:

Oluşturduğunuz sanal makine ölçeği ile kurduğunuz sanal işletim sistemi limitlerinin uyumlu olması önemlidir. Örneğin Hyper-V üzerinde oluşturduğunuz ve 128GB memory atadığınız bir sanal makine üzerine Windows Server 2008 R2 Standard işletim sistemi kurarsanız, tasarım gereği sanal işletim sistemi en fazla 32GB memory görüp kullanabilecektir.

BİLGİ: Windows Server 2008 R2 Standard sürüm işletim sistemi en fazla 32GB memory destekler.

Bu gibi durumlarla karşılaşmamak için dikkat etmekte fayda var.

Ayrıca Windows Server 2012 Hyper-V ölçeklenebilirlik limitleri için aşağıdaki tabloları referans alabilirsiniz.

http://www.serhatakinci.com/index.php/windows-server-2012-hyper-v-leklenebilirlik-limitleri.html

İşletim sistemi limitleri için ise TechNet veya MSDN sitelerini ziyaret edebilirsiniz.

Yazının devamını oku … »

Bir işletim sisteminin herhangi bir sanallaştırma platformu üzerinde tam olarak çalışabilmesi için bir ara yazılıma (özel bir sürücü paketi) ihtiyacı vardır. Bu özel sürücü paketi sanal işletim sistemi içinde çalışır, Parent Partition ile konuşur ve sanal makine ile fiziksel makine donanımları arasındaki ilişkiyi sağlamakla görevlidir. Microsoft Hyper-V sanallaştırmasında bu sürücü paketine Integration Components - ICs (enterasyon servisleri) diyoruz. Integration Components ‘ın bazı işletim sistemlerine sonradan kurulması/güncellenmesi gerekirken bazı işletim sistemlerinde yerleşik olarak gelir ve ayrıca kurulması gerekmez. Bu bilgileri aşağıdaki tablolarda bulabilirsiniz.

İşletim sistemlerinin Hyper-V platformu üzerinde desteklenenmesi aslında geniş kapsamlı bir konudur. İşletim sistemlerinin listede yer alabilmesi için platform üzerindeki modern teknolojileri kullanabiliyor olması ve bazı uyumluluk şartlarını yerine getirebilmesi gerekir.

Microsoft’un resmi olarak önerdiği ve listelerde yer alan işletim sistemleri aynı zamanda aşağıdaki destek kapsamındadır:

• Sanal çalışan ilgili Windows işletim sistemlerinde bir problem yaşandığında (ICs tabanlı) direkt Microsoft Support servisinden destek sunulur.
• Sanal çalışan diğer üreticilerin sertifikalı işletim sistemlerinde bir problem yaşandığında, anlaşma gereği Vendor’ın servislerinden destek sunulur. (Örneğin Red Hat Enterprise Linux 5.9)
• Sanal çalışan diğer üreticilerin sertifikasız işletim sistemlerinde bir problem yaşandığında, Microsoft konuyu multi-vendor support community ‘e submit eder ve çözüm sürecinde yardımcı olur. TSAnet

Kısaca platfrom üzerinde boot olabilen her işletim sistemi bu listelerde yer almaz ama listede yer almayan bir işletim sistemini de destek kapsamından feragat ederk Hyper-V üzerinde çalıştırma şansına herzaman sahipsiniz.

Bir diğer husus ise sanal işletim sistemi başına desteklenen sanal işlemci (vCPU) sayıları. Windows Server 2012 Hyper-V üzerindeki bir sanal makineye 64 adete kadar sanal işlemci atayabilirsiniz ancak bu sayı aynı zamanda sanal olarak çalışacak işletim sistemi ile de ilişkilidir. Örneğin Microsoft, Windows Server 2008 (R2 olmayan) sürümleri için en fazla 8 adet sanal işlemci önermektedir. Teknik olarak 64 adet atamanız mümkün ve tasarımsal bir limit yoksa sanal işletim sistemi 64’ü görecektir ancak 8, üretici tarafından test edilmiş ve resmi olarak desteklenip tavsiye edilen en fazla sanal işlemci sayısıdır. İşletim sistemlerine göre önerilen en fazla sanal işlemci sayılarını da aşağıdaki tablolarda bulabilirsiniz.

Windows Server 2012 Hyper-V yaygın olarak kullanılan bir çok işletim sistemine “resmi” olarak destek verir. An itibarı ile resmi olarak desteklenen sanal işletim sistemleri ve en fazla sanal işlemci sayıları:

Desteklenen Sunucu İşletim Sistemleri

Desteklenen İstemci İşletim Sistemleri

Hyper-V sunucu kurulumlarından sonra en temel hedef olan Sanal Makine oluşturma işlemlerini Hyper-V Manager yönetim konsolu üzerindeki Yeni Sanal Makine Sihirbazı (New Virtual Machine Wizard) yardımı ile GUI tabanlı olarak veya PowerShell ile komut satırı tabanlı olarak çok kolay bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz.

BİLGİ: Eğer Windows Server 2012 Hyper-V kurulumu konusunda yardıma ihtiyacınız varsa aşağıdaki kapsamlı dokümanı referans alarak kurulumu tamamlayabilirsiniz.

Windows Server 2012 Hyper-V Kurulumu
http://www.serhatakinci.com/index.php/windows-server-2012-hyper-v-kurulumu.html

Bir Hyper-V sanal makinesi oluşturmak için çeşitli arabirimler kullanabilirsiniz. Bu ara birimler arasında en yaygın olanlar aşağıda yer alıyor:

§  Hyper-V Manager yönetim konsolu

§  PowerShell komut satırı aracı

§  System Center Virtual Machine Manager yönetim aracı

§  WMI

§  Scripting

BİLGİ: Bu doküman, en güncel sürüm olan Windows Server 2012 Hyper-V sanal makinelerinin nasıl oluşturulacağı ile ilgili bilgiler içermektedir. Daha eski veya bundan sonra gelecek yeni sürümlerde uygulama adımları farklılık gösterebilir.

Hyper-V Manager İle Yeni Sanal Makine Oluşturmak

Hyper-V Manager, Windows Server 2012 Hyper-V sanal makinelerini oluşturmak ve yönetmek için kullanabileceğiniz en temel araçtır. Eğer Hyper-V rolünü tutan Windows Server 2012 (Parent Partition) kurulumunu Server with GUI olarak yaptıysanız, Hyper-V Manager konsoluna aynı sunucu üzerinde grafik tabanlı olarak erişebilirsiniz. Eğer Server Core tipte bir kurulum ile çalışıyorsanız, Hyper-V Manager konsolunu uzak bir sunucu üzerinde çalıştırıp bağlanabilir veya yerel olarak komut satırı araçlarından faydalanabilirsiniz. (PowerShell ile yeni sanal makine oluşturmak bölümü)

Server Manager üzerinden Hyper-V rol kurulumu sırasında yönetim araçlarının kurulumu da sihirbaz tarafından önerilir ve seçtiğiniz taktirde yüklenir. Eğer Hyper-V rol kurulumu sırasında yönetim araçlarının kurulumunu sonraya bıraktıysanız, Add Roles and Features bölümünden aşağıdaki gibi yükleyebilirsiniz.

Yazının devamını oku … »

Windows Server işletim sisteminin bir rolü olan Hyper-V, sanallaştırılmış sunucu bilgi işlem altyapısı inşası için kullanabileceğiniz kurumsal sınıfta bir sunucu sanallaştırma çözümüdür. Temelde, güçlü bir sunucu donanımı üzerine kurularak aynı donanım ve çevre ekipmanları üzerinde birden fazla işletim sistemini sanal olarak çalıştırmayı hedefler ve bunu yaparken de izolasyonu garanti eder.

Sanallaştırma dünyasında Type 1 olarak tanımlanan Hyper-V gibi hypervisor’lar karakteristik özellikleri gereği direkt donanım üzerinde çalışabilen (bare-metal) kodlardır ve bir host işletim sistemine ihtiyaç duymazlar. Bu sayede donanım bileşenlerinin gücünden en üst seviyede faydalanabilirken üzerinde çalışan sanal sunuculara da en iyi işlem performansını sunabilirler.

Windows Server Hyper-V ilk bakışta Type 2 yani bir işletim sistemi üzerinde çalışan hosted hypervisor gibi görünse de aslında bir Typer 1 hypervisor’dır. Windows Server işletim sisteminin bir rolü olarak gelmesinin ve Hyper-V kurulumundan sonra Windows Server tarafının sunucuda Parent Partition olarak devam etmesinin en temel amacı donanım sürücülerini tutmak ve sanal makine yönetimi için destek olabilmektir.

Bir sunucu üzerinde Hyper-V rolünü aktif ettikten sonra hypervisor kodu hemen donanımın üzerine yerleşir, yapı Type 1 mimariye döner ve rolü aktif ettiğiniz Windows Server işletim sistemi Parent Partition adını alarak bir noktada artık sanal olarak çalışmaya başlar.Yukarıdaki diyagramda Parent Partition olarak adlandırılan bölüm, Hyper-V rolünü aktif ettiğiniz Windows Server işletim sistemidir ve görülebileceği üzere yanındaki diğer sanal makineler (child partitions) gibi hypervisor katmanı üzerinde çalışmaktadır.

Örneğin Hyper-V rolü aktif edilmiş bir Windows Server 2012 (parent partition) üzerinde Logical Processor desteği 64 ile sınırlandırılır çünkü Hyper-V üzerinde bir sanal makine yeni sürümde en fazla 64 adet işlemci alabilir. Parent Partition ‘da hypervisor üzerinde çalıştığı için bu kurala tabidir.

Yazının devamını oku … »

Her yeni yazılımda olduğu gibi yeni Hyper-V sürümü de bir önceki sürüme göre önemli geliştirmeler içeriyor.

Hyper-V tarafında geliştirilen en önemli kısımlardan birisi hiç şüphesiz ölçeklenebilirlik (scalability) özellikleri.

- Host yani Hyper-V sunucusu tarafından desteklenen mantıksal işlemci (core/thered) sayısı, bellek ve depolama alanı miktarları…
- Sanal makinelere tahsis edilebilecek sanal işlemci, bellek, veya depolama alanı miktarları…
- Yüksek erişilebilirlik için Hata/Yük Devretme (Failover Cluster) ortamlarında desteklenen Sunucu (Node) ve Sanal Makine (VM) sayıları…

Donanım seviyesindeki bu geliştirmelerin tamamını ölçeklenebilirlik başlığı altında toparlayabiliriz.

Diğer dokümanlarımda Türkçe referans olarak kullanabilmek ve ihtiyacı olan insanların da ulaşabilmesi için tablolar üzerinde toparlayarak blog üzerinde yer vermek istedim.

Windows Server 2012 Hyper-V Ölçeklenebilirlik Özellikleri

Sanal Makineler (Virtual Machines)

Hyper-V Sunucusu (Hyper-V Host)

Hata (Yük) Devretme Kümesi ve Hyper-V (Failover Cluster and Hyper-V)

UYARI: Tablolarda yer alan limitlerin yazılım güncellemeleri veya yeni sürümler ile değişikliğe uğrayabileceğini unutmayın.

Yazının devamını oku … »

Türkçe adıyla Aygıt Yöneticisi.

Sunucuda yer alan donanım bileşenlerini listeleyebileceğiniz, aygıt seviyesinde bazı özellikleri düzenleyebileceğiniz ve oluşan problemleri anlayıp çözmek için kullanabileceğiniz bir araç olan Device Manager’ı dönem dönem kullanmak zorunda kalırsınız. Windows işletim sisteminin özel donanım aygıtları ile konuşabilmesi sürecinde yer alan yazılımsal sürücüler ise yine Device Manager üzerinden yüklenebilmekte, izlenebilmekte ve gerekli durumlarda güncellenebilmektedir. Device Manager, yeteneklerini grafik tabanlı bir ara yüz üzerinden sunduğu için GUI sever IT Pro.’ların gönlünde taht kurmaya adaydır :) Ama öte yandan unutmamak gerekir ki gelişmiş bir GUI olmadan, sadece komut satırı destekli araçlar ile de her şeyi ve hatta çok daha fazlasını yapmak mümkündür. Kaldı ki GUI, temelde parametre alabilen çekirdek uygulamalara komut gönderen ve sonucunda dönen çıktıları görselleştiren bir kabuktan ileri değildir.

Örneğin Device Manager yerine komut satırı veya script girişleri ile WMI query’ler kullanmak, “devcon.exe” “pnputil.exe” gibi komut satırı araçlarını uygun parametreler ile çalıştırmak veya PowerShell ile Get-WmiObject komut setini kullanmak gibi farklı yollarla da aygıt listesini almak, sürücülere bakmak, yüklemek ve güncelleştirmek mümkündür.

Ama illa GUI diyorsanız, Device Manager’ı aşağıdaki dört farklı şekilde başlatabilirsiniz.

Yazının devamını oku … »

Windows Server 2012 Hyper-V Failover Cluster kurulumu için referans alabileceğiniz, açıklama, gereksinimler, planlama, kurulum ve kurulum sonrası testler gibi bir çok başlıktan oluşan pdf formatında 125 sayfalık Türkçe dokümana aşağıdaki bağlantı üzerinden erişebilirsiniz.

İndirme Bağlantısı: http://www.serhatakinci.com/files/WS2012_HyperV_FailoverCluster_Kilavuz.pdf
Yayımlanma Tarihi : Ocak 2013
Doküman Versiyonu : 1.0
Dosya İsmi : WS2012_HyperV_FailoverCluster_Kilavuz.pdf

Yazının devamını oku … »

BİLGİ: Bu doküman serisinin tek parça PDF haline şu bağlantı üzerinden erişebilirsiniz: PDF olarak indir.

5. Hyper-V Failover Cluster Üzerinde Sanal Makine Konumlandırma Adımları

Failover Cluster işlerlik testleri aşamasına geçmeden önce yapı üzerinde çalışan en azından bir adet sanal makine bulunması gerekir. Bu adımı yapı üzerinde yeni bir sanal makine oluşturulması veya daha önceden oluşturulmuş bir sanal makinenin yapı üzerine taşınması olarak iki farklı şekilde gerçekleştirebilirsiniz.

5.1. Cluster Üzerinde Yeni Sanal Makine Oluşturulması

Aşağıdaki adımları takip edin.

Hangi Node üzerinde yaratacağınızı seçin.

Yazının devamını oku … »